75 jaar geleden gaf uitgever Victor Gallancz groen licht aan George Orwell om een boek te schrijven over de gevolgen van de massale werkloosheid in het noorden van Engeland. We blikken terug op één van Orwells minder bekende werken die vandaag bijzonder relevant is tegen de achtergrond van de nieuwe opstoot van kapitalistische crisis.

“Why not socialism” is het laatste werkje van wijlen Gerald Cohen, een Canadese professor politieke filosofie aan het All Souls college in Oxford. Cohen overleed in augustus vorig jaar, kort na het verschijnen van dit boekje. In dit boekje - het beslaat slechts 80 pagina’s in miniformaat - probeert hij de morele bezwaren tegen socialisme te weerleggen en enkele filosofische vragen over socialisme te stellen en te beantwoorden.

“Een wereldgeschiedenis van het communisme”, is de ondertitel van David Priestlands boek “De rode vlag”. Met zo’n titel ga je een gigantische uitdaging aan. Iets te gigantisch blijkbaar, want Priestland valt in zijn boek al snel terug op oppervlakkige analyses over het revolutionair socialisme waarvan anticommunisten kunnen smullen. Hoewel Priestland wel een poging doet om de burgerlijke kritiek op het marxisme in een nieuw kleedje te steken, blijven zijn argumenten een voortdurend déjà-vu-gevoel opwekken.

De wijze waarop de afgelopen jaren steeds meer gesproken wordt over “dé islam” maakt het interessant om het islamdebat te kaderen en het is belangrijk dat ook de linkerzijde een duidelijk standpunt naar voor brengt in het debat. Dat laatste is niet evident, sommigen geven er de voorkeur aan om te zwijgen, anderen stappen voorzichtig mee in de heersende retoriek. Sami Zemni doet dat niet, hij schrijft en brengt interessante elementen aan.

Dit boek komt net op tijd. Er is nood aan een helder en scherp geschreven werk waarin resoluut wordt ingegaan tegen het heersende discours over de “islam”, eigenlijk over de “migranten” of zoals Maly het stelt: “de Ander”. Professor Blommaert omschrijft dit boekje als een “prima werk van een scherp auteur”. Hij heeft gelijk. De auteur is verontwaardigd en uit zijn woede door een reeks vlijmscherpe argumenten op papier te zetten.

De nieuwe film van Michael Moore “Capitalism: A Love Story” kwam op vrijdag 2 oktober uit in meer dan 1.000 bioscopen in de VS. De film brengt een eenvoudige boodschap: “het kapitalisme is slecht” en moet vervangen worden door een systeem dat de belangen van de gewone bevolking laat voorgaan op de winst.

De verzameling van lezingen en artikels van Arundhati Roy over India kan je een neergeslagen gevoel geven of je net aanzetten tot het uitschreeuwen van woede. De auteur zelf verkiest dat laatste. Ze wil de harde waarheid over de dood, vernieling en vernietigende onrechtvaardigheid bekendmaken die gepaard gaat met de zogenaamde “democratie” en “vooruitgang” waarover de leiders van het land en vrienden daarbuiten (in het bijzonder in Washington) het zo graag hebben.

Met een titel als “Big business met nazi-Duitsland” wordt al snel een vergelijking gemaakt met het boek “Fascism and big business” van Daniel Guérin, een werk dat voor zover we weten spijtig genoeg niet in het Nederlands verkrijgbaar is. Die vergelijking legt de lat voor het boek van Pauwels wellicht te hoog. Zijn boek schiet te kort tegenover de sterke analyses die Guérin reeds in 1939 maakte, onder meer geïnspireerd door de werken van Trotski over het fascisme. Maar dat neemt niet weg dat het boek van Pauwels ook heel wat verdiensten heeft.

Bij de 60ste verjaardag van het begin van Wereldoorlog Twee ging de aandacht vooral uit naar de ontwikkeling van deze oorlog in Europa. Ook in zowat alle geschiedenisboeken wordt niet verder gekeken dan Europa. Nochtans waren ook de fronten in Afrika en Azië van groot belang. Over de Tweede Wereldoorlog in Azië is er een uitstekend Engelstalig boek: “Forgotten Armies” geschreven door Christopher Bayly en Tim Harper.

Over de conflicten in het Midden-Oosten bestaan talloze uitgebreide studies, verwerkt in nog veel meer boeken. Denken we maar aan enkele van de “betere” publicaties zoals Robert Fisks’ “De grote beschavingsoorlog - de Verovering van het Midden-Oosten” (2005) of Avi Slaims’ “The Iron Wall: Israel and the Arab World” (2001). Dat zijn telkens honderden bladzijden nauwkeurig opgezochte en geanalyseerde gegevens. De lezer moet al een aardige dosis interesse hebben om zich erdoor te wurmen.