Men vond vorige maand geen superlatieven genoeg om de “wildste beursrit ooit” te beschrijven. In geen tijd sloeg euforie over ‘economisch herstel’ om in paniek. Verslaggevers en analisten sloven zich uit om het fenomeen te verklaren. Psychologie en gebrek aan politiek leiderschap worden erbij gesleurd. Voor de linkse socialisten zijn dat hooguit de symptomen van een chronische aandoening. De overgrote meerderheid van de bevolking kan van kapitalisme slechts verarming en toenemende uitbuiting verwachten. Dat zal onvermijdelijk leiden tot krachtige sociale explosies.

Kapitalisten strategen zijn bijzonder bang van het vooruitzicht van een nieuwe economische neergang. Er wordt gevreesd voor een recessie in de VS, een verlaging van de kredietwaardigheid van de VS en een politieke crisis, naast uiteraard de aanhoudende crisis in de eurozone, stagnatie in Japan en vertraging in China. Dat leidt tot opstootjes op de wereldwijde beurzen. We brengen een analyse door Lynn Walsh uit het magazine ‘Socialism Today’.

Sinds begin dit jaar kreeg het kapitalisme een reeks nieuwe schokken te verwerken. De Tunesische en Egyptische massa’s toonden de wereld met hun revolutionaire opstand hoe verandering afgedwongen kan worden. De nucleaire ramp in Japan was de het zoveelste bewijs van de mogelijke gevolgen van de kortzichtigheid en het gebrek aan verantwoordelijkheidszin van het kapitalisme.

Verslag van de discussie over wereldverhoudingen op het 10de wereldcongres van het CWI

Begin december vond het 10de wereldcongres van het CWI plaats. Het congres duurde een week en bediscussieerde de belangrijkste taken van de arbeidersklasse op internationaal vlak tegen de achtergrond van harde besparingen. De belangrijkste discussies handelden over wereldverhoudingen en de wereldeconomie, Europa, Azië, Latijns-Amerika en de opbouw van het CWI. De definitieve versies van de teksten wordt binnenkort gepubliceerd. Nu brengen we al een verslag van de discussie over wereldverhoudingen.

Begin dit jaar kondigden verschillende economen en kapitalistische leiders “het einde van de tunnel” aan. Ze bedoelden dat er bepaalde economische statistieken waren die hen deden denken dat het kapitalisme snel opnieuw een periode van groei zou kennen. Deze economen en politici zouden zich vandaag beter de vraag stellen hoe en in welke mate hun beeld op de situatie was vervormd. We kregen immers een opeenvolging van crisissen met een toename van de publieke schulden, druk op de eurozone, de afwezigheid van enig ander perspectief dan besparingen voor de arbeiders en hun gezinnen en daar komt nog een ontwikkelende valuta-oorlog bovenop.

Afgelopen weekend was er een top van het IMF en de Wereldbank in Washington. De dreiging van een valuta-oorlog domineerde de bijeenkomst. De samenwerking tussen de wereldleiders bij het begin van de economische crisis in 2008 is aan het verdwijnen. Heel wat regeringen devauleren hun munt om de export te stimuleren. Dat versterkt de tegenstellingen en kan leiden tot een nieuwe economische neergang. De top werd een fiasco met een verklaring zonder enige inhoud.

De afgelopen weken was er een opmerkelijke verandering van de toon in de zakenkranten en economiebijlagen van de media. Het vertrouwen in het zogenaamde “herstel” staat op de helling en werd vervangen door angst. Vanwaar deze gewijzigde opstelling? “Het economisch nieuws over de groei, consumptie, huisvesting en industriële productie was al slecht en dan bleek hoeveel jobs verloren gingen in juli. Ongetwijfeld is er reeds sprake van een vertraging.” (New York Times)

In Oost-Europa sloeg de economische crisis hard toe. Vooral de Baltische staten zagen hun economie de dieperik in duiken, met economische recessies in dubbele cijfers. Deze landen zijn zo goed als failliet. Armoede, zware loondalingen, slechte woonvoorzieningen, onbetaalbaar onderwijs,... treffen er de meeste arbeiders en hun gezinnen. Wij spraken met Vyte, een Litouwse in België. Ze is lid van LSP en heeft nog regelmatig contacten met haar familie in haar thuisland. Het verhaal van Litouwen, zou op korte termijn wel eens in landen als Griekenland, Spanje, Portugal,... herhaald kunnen worden.

Gisteren gingen alle Westerse beurzen diep in het rood. Het werd de zwartste beursdag sinds de val van Lehman-brothers en het betekent mogelijk het begin van de dubbele dip. Oorzaak van de nieuwe dip is het wantrouwen dat speculanten hebben in de financiën van de Zuid-Europese regeringen. Ze zijn er niet zeker van dat ze de gevolgen van de crisis effectief en volledig kunnen afwentelen op de arbeiders en hun families.

Op dit ogenblik is er een internationale bijeenkomst van vertegenwoordigers van het CWI uit diverse landen. Er wordt een week lang gediscussieerd over de internationale situatie en de dieper wordende crisis van het kapitalisme. De “ergste crisis sinds de jaren 1930” zet de levensstandaard van de arbeiders onder druk. Hiertegen is er nood aan verzet.